MinuteMinds · SSA101 · Nhóm 4
Buổi 03/ 07

Nhận diện & vượt qua trì hoãn

Chia nhỏ việc (Chunking) · Quy tắc 5 giây · Pomodoro

60 phút Online · Discord
Mục lục (Agenda)

Nội dung buổi học

1Khởi động & nhìn lại0–5 phút 2Vì sao mình trì hoãn?5–12 phút 33 kỹ thuật để bắt đầu12–25 phút 4Chia nhỏ việc của bạn25–40 phút 5Phiên tập trung40–57 phút 6Tổng kết & nhiệm vụ57–60 phút
Khởi động · 0–3'

Bạn hay trì hoãn việc gì nhất?

1

Bài tập lớn

2

Ôn thi

3

Dọn phòng

4

Tập thể dục

5

Trả lời tin nhắn

Chọn một việc thật, ghi ra giấy riêng.

Vote Poll hoặc gõ số
Nhìn lại bài tập · 3–5'

Hai ngày thử lịch tuần của bạn thế nào?

Giữ được

Lệch một chút

Lệch nhiều

Việc bị dời nhiều nhất có phải là việc bạn ngại bắt đầu?
Mục tiêu buổi học

Sau buổi này, bạn sẽ…

Nêu được nguyên nhân khiến mình trì hoãn
Biết chia nhỏ việc và dùng Pomodoro
Bắt đầu một việc đang trì hoãn ngay trong lớp
02
Phần 2 · 5–12 phút

Vì sao mình trì hoãn?

Trì hoãn là gì và thường đến từ đâu.

Khái niệm
5 nguyên nhân
Xao nhãng
✓Khởi động & nhìn lại
2Vì sao mình trì hoãn?
Khái niệm

Trì hoãn (Procrastination): dời một việc dù biết dời sẽ bất lợi

Bài tập
“Để mai làm.”
“Tối nay mới làm.”
“Vẫn còn sớm mà.”
Hạn nộp!
Nghiên cứu nói gì?
80–95%

sinh viên đại học có trì hoãn

Khoảng một nửa trì hoãn thường xuyên đến mức gây rắc rối.

Steel (2007) · Psychological Bulletin

Rất phổ biến, và là kỹ năng luyện được.

Vì sao lại dời?

Trì hoãn thường là chuyện cảm xúc, không phải lười

Mình bây giờ

“Bài khó quá, xem phim cho đỡ chán đã.”

đẩy việc khó chịu

Mình sau này

“Sao giờ dồn hết lại thế này?”

Sirois & Pychyl (2013) · ưu tiên làm mình dễ chịu ngay (short-term mood repair)
Nguyên nhân

5 nguyên nhân thường gặp

1

Việc quá lớn, mơ hồ

2

Sợ làm chưa tốt

(Perfectionism)

3

Chán, thiếu hứng thú

4

Mệt, hết sức

5

Nhiều xao nhãng

Việc bạn đang dời rơi vào số mấy?
Xao nhãng
47 giây

là thời gian trung bình ta nhìn một màn hình trước khi chuyển sang thứ khác

2004
~2,5 phút
Gần đây
47 giây
Gloria Mark (2023) · Attention Span
Một thí nghiệm

Điện thoại để trên bàn, kể cả úp xuống, vẫn kéo bớt sự chú ý

Trên bàn

kém nhất

Trong cặp

khá hơn

Phòng khác

tốt nhất

Ward và cộng sự (2017) · “Brain Drain”, bài kiểm tra trí nhớ làm việc
Phân biệt

Nghỉ ngơi ≠ né tránh

Nghỉ có chủ đích

  • Có giờ bắt đầu và kết thúc
  • Giúp hồi sức
  • Xong là quay lại việc
VS

Né tránh

  • Kéo dài, không hẹn giờ
  • Không giải quyết gì
  • Áp lực càng tăng

Trước khi nghỉ, đặt hẹn giờ.

03
Phần 3 · 12–25 phút

3 kỹ thuật để bắt đầu

Chia nhỏ việc, Quy tắc 5 giây và Pomodoro.

Chia nhỏ việc
Quy tắc 5 giây
Pomodoro
✓Khởi động & nhìn lại
✓Vì sao mình trì hoãn?
33 kỹ thuật để bắt đầu
Kỹ thuật 1 · Chia nhỏ (Chunking)

Chia việc lớn thành bước nhỏ

Làm tiểu luận

Bắt đầu từ đâu?

1Mở đề, gạch chân yêu cầu 5'
2Viết 3 câu hỏi cần trả lời 10'
3Tìm 3 nguồn tham khảo 25'
4Ghi ý chính từ mỗi nguồn 25'
5Lập dàn ý 20'
6Viết nháp từng phần, rà soát
Viết bước nhỏ

Một bước nhỏ tốt cần…

  • Bắt đầu bằng động từ
  • Làm được trong 5–25 phút
  • Nhìn thấy được kết quả
Làm slide Viết 5 tiêu đề slide

Bước đầu tiên càng nhỏ càng dễ bắt đầu.
Ví dụ: mở file và đặt tên.
Kỹ thuật 2 · Quy tắc 5 giây (5-Second Rule)

Đã biết việc cần làm: đếm ngược rồi bắt đầu

54321

Là tín hiệu khởi động cho bước đầu tiên, không thay cho kế hoạch.

Mel Robbins · The 5 Second Rule (2017)
Kỹ thuật 3 · Pomodoro

Tập trung ngắn, nghỉ ngắn, lặp lại

25'tập trung
5'
25'tập trung
5'
25'tập trung
5'
25'tập trung
15–30'nghỉ dài

Pomodoro nghĩa là “quả cà chua” (tiếng Ý), theo tên chiếc đồng hồ bếp Francesco Cirillo dùng cuối thập niên 1980.

Chỉnh được: 15/3 · 25/5 · 50/10

Trong một phiên

3 quy tắc khi đồng hồ đang chạy

1

Chỉ một việc

Đúng việc đã chọn

2

Ghi ra giấy

Nghĩ ra việc khác? Ghi lại rồi quay về

3

Nghỉ thật

Đứng dậy, uống nước, rời màn hình

04
Phần 4 · 25–40 phút

Chia nhỏ việc của bạn

Chia một việc thật thành 3–6 bước và chuẩn bị chỗ học.

3–6 bước
Bước đầu 5–10 phút
Cất xao nhãng
✓Khởi động & nhìn lại
✓Vì sao mình trì hoãn?
✓3 kỹ thuật để bắt đầu
4Chia nhỏ việc của bạn
Cá nhân · 5 phút Việc của bạn

Nhìn kỹ việc bạn đang dời

1

Điều gì khiến mình chưa bắt đầu?

2

Tín hiệu xao nhãng nào hay xuất hiện?

3

Bước đầu tiên là gì?

Cá nhân · 7 phút Hoạt động

Chia việc của bạn thành 3–6 bước

  • Mỗi bước bắt đầu bằng động từ
  • Mỗi bước có kết quả kiểm tra được
  • Khoanh bước làm được trong 5–10 phút

Ví dụ “Chuẩn bị thuyết trình” → mở yêu cầu bài · chọn chủ đề · tìm ba nguồn · ghi ý chính · lập dàn ý 5 mục · soạn slide · tập nói

Chuẩn bị · 3 phút

Dọn xao nhãng trước khi bắt đầu

  • Điện thoại ngoài tầm với, bật Không làm phiền
  • Đóng tab không liên quan
  • Tài liệu và nước để sẵn
  • Một tờ giấy để ghi ý nghĩ chen ngang
05
Phần 5 · 40–57 phút

Phiên tập trung

Làm ngay bước đầu tiên, rồi cùng nhìn lại.

Đếm 5–4–3–2–1
Tập trung 10 phút
Chia sẻ
✓Khởi động & nhìn lại
✓Vì sao mình trì hoãn?
✓3 kỹ thuật để bắt đầu
✓Chia nhỏ việc của bạn
5Phiên tập trung
Cả lớp · 10 phút Phiên tập trung

5–4–3–2–1… Bắt đầu!

Tắt mic, camera tùy bạn

Chỉ làm bước đã khoanh

Ý nghĩ khác: ghi ra giấy

Sau phiên · 50–55'

Phiên vừa rồi của bạn thế nào?

Xong hơn dự kiến

Được kha khá

Bị kéo đi nhiều

Thả reaction, rồi kể theo cặp: điều gì kéo bạn đi? Lần sau bạn chỉnh gì?

Tình huống

Đang ôn bài nhưng cứ mở mạng xã hội

Nếu là bạn, bạn làm gì?

Đặt điện thoại xa bàn

Mở sẵn tài liệu trước khi bắt đầu

Ghi “muốn xem…” ra giấy, xem sau phiên

Nghiên cứu nói gì?

Lỡ trì hoãn rồi: rút kinh nghiệm thay vì tự trách

“Mình thật vô dụng…”
“Lần này mình trễ. Lần sau mình chia nhỏ từ sớm.”

Sinh viên tự tha thứ cho việc trì hoãn trước kỳ thi 1 thì trì hoãn ít hơn trước kỳ thi 2. Wohl, Pychyl & Bennett (2010)

Góc AI Dùng AI có chọn lọc

Nhờ AI chia nhỏ việc, không nhờ AI làm hộ

Mình cần làm [tên bài tập + yêu cầu]. Hãy chia thành 5–7 bước, mỗi bước bắt đầu bằng động từ và làm được trong ≤ 25 phút. Bước 1 phải làm được trong 5 phút. Đừng làm bài hộ mình.

Giữ liêm chính học thuật (Academic integrity): bài làm là của bạn

Sửa lại các bước cho hợp với bạn và yêu cầu của giảng viên

Tổng kết

3 điều cần nhớ

1

Trì hoãn thường đến từ việc mơ hồ, cảm xúc khó chịu, xao nhãng

2

Chia nhỏ, chọn bước 5–10 phút, đếm 5–4–3–2–1

3

Pomodoro và dọn xao nhãng giúp giữ tập trung

Chốt lịch · 57–59'

Đặt giờ cho 2 phiên tập trung trước Buổi 4

Phiên 1

Ngày, giờ:
Việc:

Phiên 2

Ngày, giờ:
Việc:

Đưa luôn vào lịch tuần đã lập ở Buổi 2.

Phiếu thoát lớp (Exit ticket)

Trước khi rời phòng, gõ vào chat:


Một nguyên nhân khiến mình hay trì hoãn…

Một kỹ thuật mình sẽ dùng tuần này…
Trước Buổi 4 Nhiệm vụ về nhà

Chia nhỏ việc và tập trung thật

Trong 24 giờ
Chọn một việc đang trì hoãn, chia thành bước nhỏ
Trong 3 ngày
Làm ít nhất 2 phiên tập trung và ghi nhật ký
Trước Buổi 4 · 12 giờ
Nộp nhật ký và một cách giảm xao nhãng
Nhật ký ghi

nhiệm vụ · thời lượng · xong đến đâu · bị xao nhãng bởi gì

Hẹn gặp ở Buổi 4!

Ưu tiên & mục tiêu SMART

Mang theo danh sách việc thật của tuần tới.